Birinci Efes Konsili’ne Giriş — MS 431

3 gün önce

4 dakikada okunur

Konsilin Toplanma Nedenleri

Pelagius’un Sapkın Öğretisi — Pelagianizm

Pelagius, Britanyalı bir keşiş ve rahipti. “Âdem’in günahının yalnızca kendisini ilgilendirdiğini, insan soyunun geri kalanını kapsamadığını” ve “her insanın doğduğu andan itibaren, düşüşünden önceki Âdem gibi olduğunu” öğretiyordu. Ayrıca, “insanın, lütfun yardımını beklemeksizin, kendi doğal gücüyle kutsallığın en yüksek derecelerine ulaşabileceğini” söylüyordu.

Bu bozuk öğretilerin, yüce kurtuluş sırrını temelden sarstığı ve Rab Mesih’in kanının değerini küçülttüğü açıktır.

“Günah bir insan aracılığıyla, ölüm de günah aracılığıyla dünyaya girdi.” (Romalılar 5:12)

“Herkes Âdem’de nasıl ölüyorsa, Mesih’te de herkes yaşama kavuşacaktır.” (1. Korintliler 15:22)

Pelagius, sapkın öğretisini çeşitli ülkelere yaymaya başladı. Sonunda Birinci Efes Konsili, kendisini ve öğretisini aforoz etti.

Konstantinopolis Patriği Nestorius’un Sapkın Öğretisi

Yücelik O’na olsun, Mesih’te iki hipostaz, iki şahıs ve iki tabiat bulunduğunu ileri sürdü.
Bundan hareketle, Kutsal Bakire’ye “Tanrı’nın Annesi” denmemesi gerektiği sonucuna vardı.
Ayrıca, çocuk İsa’nın önünde secde ettikleri için müneccimleri eleştirdi.
Kilisenin dualarında terennüm ettiği Üç Kutsal ilahisindeki üç yakarışın her birinin son bölümünü çıkardı. Makamının verdiği yetkiyi kullanarak, bazı rahipler ve episkoposlar aracılığıyla sapkınlığını ve bozuk öğretilerini her yere yaymaya başladı. Papa Kirillos onun sapkınlığını duyduğunda, bu öğretileri çürüten ve doğru öğretiyi ortaya koyan yazılar kaleme aldı; kendisine birçok mektup gönderdi. Buna rağmen Nestorius, bozuk öğretilerinden vazgeçmedi.

Konsilin Oturumları

Papa Kirillos, Nestorius’a birçok mektup gönderdi. Ancak Nestorius meseleyi tartışmayı kabul etmedi. Bu mektuplar ona, örse şiddetle inen çekiç darbeleri gibi geldi. Büyük bir öfkeye kapılarak Papa’ya kızgınlık ve azarlama dolu bir mektup gönderdi.

Papa’nın elçileri, Nestorius’la görüşebilmek veya kendisiyle konuşabilmek için bir ay boyunca çabaladılar, fakat sonuç alamadılar. Nestorius onlarla görüşmeyi reddettiği için İskenderiye’ye geri döndüler.

Yerel Konsil

İskenderiye Papası, konsil öncesinde imanı korumak üzere açık ve kesin bir tutum belirlemek amacıyla episkoposlarla yerel bir konsil topladı. Konsil, İznik İman Bildirisi’ne bağlı kalınması yönünde oybirliğiyle karar aldı. Ayrıca Kutsal Kitap’tan alınan ifadelerle ona şu girişi eklediler: “Seni yüceltiriz, ey gerçek Nur’un Annesi.”

Papa, Nestorius’un dostu olan İmparator Genç II. Theodosius’u etkilemesini önlemek amacıyla, imparatorun eşine ve kız kardeşleri Pulcheria, Arcadia ve Marina’ya imanın hakikatlerini açıklayan mektuplar gönderdi.

Ayrıca Antakya Episkoposu Yuhanna’ya, Yeruşalim Episkoposu Bonius’a ve Halep Episkoposu Akakios’a da mektuplar gönderdi. Papa, anatemaları kaleme aldı. İskenderiye Konsili’nin babaları, bunları Nestorius’a göndererek doğru imana dönmesini ve anatemaları imzalamasını istediler.

Papa, Konstantinopolis’teki rahiplere ve keşişlere de iki mektup gönderdi. On İki Anatema, Ortodoks öğretinin ve Kıpti Kilisesi’nin imanının derinliğini ortaya koymaktadır.

Nestorius, anatemaları imzalamayı reddetti. Hatta onlara karşı, kendi sapkın öğretisini destekleyen maddeler yazdı. Bazı Antakyalı episkoposlar da bu konuda kendisine yardım ettiler.

Böylece tek Kilise içinde bölünme başladı: Roma, Yeruşalim ve Küçük Asya, İskenderiye Papası’nın yanında; Antakya ise Nestorius’un yanında yer aldı.

Nestorius’un, Papa’nın imparatorun izni olmadan onun kız kardeşlerine ve eşine mektuplar yazmasını gerekçe göstererek imparatoru Papa’ya karşı kışkırtması durumu daha da karmaşık hâle getirdi. Bunun üzerine imparator, Papa’ya sert ifadeler içeren bir mektup gönderdi ve episkoposları ekümenik bir konsil toplamaya çağırdı. Bu çağrı, 19 Kasım 430 tarihinde yapıldı.

İskenderiye Papası, yanında elli episkopos, Münzevilerin Reisi Aziz Şenuda, Pakhomios manastırlarının başı Sohaglı Anba Biktor ve İskenderiye İlahiyat Okulu’nun müdürü Dioskoros ile yola çıktı. Yeruşalim Episkoposu da onların ardından geldi.

Efes Episkoposu, kendisine yöneltilen tehdide rağmen onları karşıladı.
Roma Episkoposu, iki episkopos ve bir rahip gönderdi. Onları, İskenderiye Papası’nın kanun ve kararlarına göre hareket etmelerini bildiren bir mektupla destekledi.
Nestorius da yanında 140 episkopos ve silahlı adamlarla geldi. Böylece konsilde toplananları korkutup kendisine karşı karar almalarını engelleyebileceğini düşünüyordu.

Birinci Efes Konsili

Konsilin oturumları, 7 Haziran 431 tarihinde, Kutsal Ruh’un İnişi Bayramı’nda, Efes’teki Meryem Ana Kilisesi’nde başladı. Konsile, Kutsal Ruh’un lütfuyla desteklenen 200 episkopos katıldı.

Nestorius’un destekçileri arasında, imparatorluk sarayından İrenaios ve imparatorun temsilcisi Candidianus da bulunuyordu.

Antakya Heyetinin Gecikmesi Sorunu

Antakya heyeti gecikince episkoposlar, onlar gelinceye kadar açılışı ertelemeyi uygun gördüler. Bu sırada Nestorius’un görüşlerinden dönmesi için kendisiyle yan görüşmeler yapıldı; ancak çabaları sonuçsuz kaldı.

Yolun uzunluğu ve atların hastalanması nedeniyle görüşmeler on altı gün ertelendi. Antakya heyeti, konsile toplantıları ertelememesini tavsiye eden bir mesajla iki episkopos gönderdi. Bundan, Antakyalı Yuhanna’nın, dostu Nestorius hakkında verilecek hükme katılmamak için gelmek istemediği sonucu çıkarıldı.

Bunun üzerine, “Tanrı’nın Annesi Bakire Meryem” adını taşıyan Efes Katedrali’nde konsilin oturumları başladı.

İskenderiye Papası Kirillos, konsil başkanı seçildi.
Nestorius toplantıya katılmadı. Kendisine üç kez haber gönderildi, fakat katılmasına gerek olmadığını düşündü. Ardından, dostu Antakya Patriği Yuhanna gelmedikçe katılmayacağını bildiren bir mektup gönderdi.
Birinci oturum yapıldı. İskenderiye Konsili’nin kararları ve Nestorius’un sapkın öğretisi okundu. Konsil, kararları onaylayarak Nestorius’un makamından azledilmesine ve her türlü ruhbanlık birliğinden çıkarılmasına hükmetti.
Konsil, Nestorius’a aforoz edildiğini bildiren bir yazı gönderdi.
Ardından konsil, yüce beden alma sırrının, tanrılığın ve insanlığın ezelî Kelâm’ın hipostazında ayrılmadan, karışmadan ve değişmeden birleşmesine dayandığını karara bağladı.
Kutsal Bakire Meryem’in “Tanrı’nın Annesi” olduğunu ilan etti.
Konsil babaları, İman Bildirisi’nin “Seni yüceltiriz, ey gerçek Nur’un Annesi” sözleriyle başlayan girişini hazırladılar.
Daha sonra konsil, Pelagius’un sapkın öğretisini ele aldı ve kendisiyle tartıştı. Görüşlerinden dönmeyince onu ve öğretisini aforoz etti.
Konsil, kararlarını halka duyurdu. Halk sevinerek Aziz Kirillos lehine tezahüratta bulundu.
Nestorius hükmü kabul etmedi. Bunun üzerine imparatora ve Candidianus’a haber gönderildi.

Antakya Patriğinin Gelişi ve Kararları Tanımaması Sorunu

Antakya Patriği geldiğinde, toplantılara katılmadığı için alınan kararları tanımadı ve episkoposlardan konsilin yeniden toplanmasını istedi.

Konsilin ikinci oturumu, 10 Temmuz 431 tarihinde yapıldı. Antakya Patriği, defalarca çağrılmasına rağmen diğerleriyle birlikte toplantıya katılmayı reddetti. Bunun üzerine konsil, Antakya Patriğini aforoz etmek zorunda kaldı. Konsil ayrıca, bütün çalışmalarını anlattığı bir mektubu imparatora gönderdi.

Konsil, Kilise’yi ilgilendiren sekiz karar daha kaleme aldı. Azledilen Nestorius’un yerine Maximianus’un Konstantinopolis Episkoposu seçilmesinin ardından konsil sona erdi.

Episkoposlar kendi kürsülerine, Papa da İskenderiye’ye döndü. Halkı onu büyük bir sevinçle karşıladı.

Konsil babaları, halkının imana bağlılığı nedeniyle Nestorius’un Mısır’daki Qusqam Dağı’na sürgün edilmesine ilişkin imparatorluk kararını onayladılar. Nestorius Tepesi bugün de varlığını sürdürmektedir.